Dikey Geçiş
Dikey geçiş Yapmak için İşte Profesörlerden Bazı Tiyolar
1. Lisans Eğitimine Dikey Geçiş Türleri
1.1 Dikey Geçiş Sınavı Sonunda Yapılan Dikey Geçiş
Konu hakkında bilgi vermeden önce ilgili yasa hükümlerine göz atarsak;
Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Önlisans Programları Mezunlarının Lisans Öğretimine Devamları Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesi gereği;
• Lisans öğretimine başlama hakkını elde eden öğrencilere üniversitelerince Hazırlık programı uygulanır.
• Bu programda öğrenciye birinci ve ikinci sınıflardan eksik olduğu alanlarda ders sorumluluğu yüklenir….
• Lisans öğrenimine devam süresi iki yarıyıldır. Ancak bu süre istisnai olarak bir yarıyıl uzatılabilir.
• Lisans öğrenimine Hazırlık programını başarıyla tamamlayan öğrenciler 3. sınıfa kayıt yaptırabilirler. Başarısız olanlar ise üniversite ile olan ilişiği kesilir.
• Yabancı dille öğretim yapılan programlarda öğrenciler “Hazırlık Programına” geçebilmeleri için yabancı dil muafiyet sınavını geçmeleri veya hazırlık sınıfına devam ederek başarılı olmaları gerekir.
Yukarıda unsurlarını incelediğimiz dikey geçiş hükümleri gereğince, öğrenci dikey geçiş sınavını kazanmakla birlikte iki yarıyıl, eğer İngilizce hazırlık programlı bir yer tercih ettiyse 1 yılı yabancı dil hazırlık ve bir yılı da intibak (uyum) programı olmak üzere dört yarıyıl hazırlık devresinden geçtikten sonra üçüncü sınıfa kayıt hakkını elde edebilecektir.
Sözgelimi dikey geçiş hakkını elde eden bir öğrenciye hazırlık programı dahilinde alttan 12 adet ders verildi. Öğrenci kendisine tanınan iki yarıyıl içerisinde 11 dersi geçip birinden geçemedi. Bu durumda mevcut uygulama gereği okuldan atılacaktır. Ancak kanunun kendilerine tanıdığı yukarıda değindiğimiz yönetmeliğin 9. maddesindeki ………..öğrencilerin okudukları derslerin özellikleri, yıllık ders programları, öğretim elemanları ve hazırlık programındaki durumları dikkate alınarak bu süre istisnai olarak bir yarıyıl uzatılabilir….. ifadesi gereğince kendilerine tanınan 1 yarıyıllık ek sürenin farkında olmalılarında yarar vardır. Tabi bu istisnai haktan yararlanabilmeleri için iki yarıyıllık hazırlık programı süresinin bir yarıyılından hiç ders bırakmamaları gerekmektedir. Bu durumda hazırlık programı süresinin üç yarıyıla çıkacağından da şüphe yoktur.
Bu açıklamalarımızdan rahatlıkla çıkarabileceğimiz şey, Dikey Geçiş Sınavı sonunda uygulanacak hazırlık programının önemi ve yaşamsallığını vurgulamaktır. Bin bir zahmetle dikey geçiş hakkını elde eden öğrencinin bir de süreli bir hazırlık programına tâbi tutulması elbette büyük bir haksızlıktır. Ancak bu süre içinde bir dersi bile verememeleri durumunda okuldan atılmaları ondan daha büyük bir haksızlık ve hoşgörüsüzlük örneğidir.
Bu durumda hazırlık programında okuyan öğrenciler şunlara dikkat etmelidirler:
• Yukarıda bahsettiğimiz mevzuat hükümlerini bilmeli, okul idaresiyle itilaf durumunda (örneğin ders kaldığı halde bu dersi üçüncü ek yarıyılda alma hakkının tanınmaması, yaz okulunun normal bir dönem gibi kabul edilmesi durumları vs..) bölüm başkanına, dekana ve hatta rektöre kadar çıkabilmeli ve haklarını aramalıdırlar. Sonuç alamazlarsa İDARİ YARGIYA gitmelidirler. Bu yolları denedikleri takdirde başarılı olacaklarından emin olabilirler. Burada bizim Üstüne basarak vurgulamaya çalıştığımız nokta okul idarecilerinin gerek eksik ve gerekse yanlış bilgilerinden dolayı hakların gasp edilmesini engellemek için mevzuat hükümlerinin iyi bilinmesi gereğine dikkat çekmektir.
• Her dersin sınavı final niteliğinde olduğundan gerek ilgili öğretim üyesiyle gerekse asistanıyla olan diyalog geliştirilmeli, soru sorma gayesiyle odalarına gidilmeli ve dikey geçişle öğrenim hakkı elde edildiği vurgulanmalıdır. Zira durumunuzun özelliğinden haberdar olmayan öğretim üyesinin iyi niyetle yapabileceği şeyler sınırlıdır. Bundan ötürü ilgili öğretim elemanıyla yakın diyaloglar geliştirmek için zemin yaratmaya çalışmakta fayda vardır.
1.2
Açıköğretime Dikey Geçiş
:
Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğretimine Devamları Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesi gereği, bu adaylar kendi alanlarındaki açıköğretim lisans programlarına doğrudan kayıt hakkı elde ederler. (Doğrudan kayıt hakkı elde etmeyenler kılavuzda ayrıca belirtilmiştir.) Bu halde kendilerine bir hazırlık programı uygulanmayacağı açıktır. Açıköğretime dikey geçiş yapacaklar şu noktaya dikkat etmelerinde yarar vardır.
• Bulundukları illerdeki üniversiteler (Bursa’da Uludağ, Ankara’da Gazi, Kırıkkale’de Kırıkkale Üniversitesi) açıköğretim öğrencilerinin ihtiyaç duydukları derslerde sadece açıköğretim fakültelerindeki öğrencilere has olmak üzere dersler açmaktadırlar. Bu derslere öğrenciler herhangi bir harç yatırmadan takip etme ve birebir ilgili öğretim üyesinden ders alma şansına sahip olmaktadırlar. Bu avantajlarını kullanmalarının kendileri için olumlu olacağı kanaatindeyiz.
2. Dikey Geçiş Sınavı 2004 Yılına göre Ağırlıklı Puan Hesabı:
2004 yılına ilişkin dikey geçiş yerleştirme puan hesabı aşağıda verilmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta puanların geçen seneye ait olduğunun farkında olarak 3-5 puan (+) veya (-) oynayabileceğini göz önünde bulundurmaktır.
İşletme Bölümüne dikey geçiş yapmak isteyenler Eşit Ağırlıklı Puan hesabını dikkate alacaklardır.
3. Ülkemizde İşletme Lisans Eğitimi
Konu örgün eğitim ve açıköğretim olmak üzere iki yönlü olarak ele alınmalıdır.
3.1 Örgün veya İkinci Eğitim İşletme Lisans Programları
İşletme Bölümünde okutulan dersleri temel hatlarıyla ana bilim dalları bazında incelersek şu manzarayla karşılaşırız:
Yönetim-Organizasyon A.B.D (Ana Bilim Dalı) Dersleri:
Yönetim
Organizasyon
İşletme Yönetimi
Stratejik Yönetim ve İşletme Politikası
Kriz Yönetimi
Örgütsel Davranış- Davranış Bilimleri
Toplam Kalite Yönetimi
Halkla İlişkiler
İnsan Kaynakları Yönetimi
Turizm İşletmeciliği
Muhasebe-Finansman A.B.D Dersleri:
Genel Muhasebe (1-2)
Envanter-Bilanço
Maliyet Muhasebesi (1-2)
Yönetim Muhasebesi
İhtisas Muhasebesi
Muhasebe Denetimi
Mali Tablolar Analizi
Finansal Yönetim (1-2)
Uluslararası Finansman Yönetimi
Şirketler Muhasebesi
Finansal Kurumlar
Üretim Yönetimi ve Pazarlama A.B.D Dersleri:
Üretim Yönetimi (1-2)
Satış Gücü Yönetimi
Pazarlama Araştırmaları
Pazarlama Teknikleri
Uluslararası Pazarlama
Pazarlama Yönetimi
Sayısal Yöntemler A.B.D Dersleri:
Sayısal Yöntemler (1-2)
Yöneylem Araştırmaları Paket Programları
3.2 Açıköğretim İşletme Lisans Programı
İşletme Bölümlerinde okuyan ve Muhasebe-Finansman Ana Bilim Dalında uzmanlaşmak isteyenler için yeterince bilgi verildiğinden bu alanda ihtisaslaşmak isteyenler uygulamaya dönük olarak eğitim hayatlarını devam ettirmelerinde yarar vardır. Ancak Yönetim-Organizasyon, Üretim Yönetimi ve Pazarlama ve Sayısal Yöntemler Ana Bilim Dalları üzerinde uzmanlaşmak isteyen arkadaşların ders kitapları haricinde literatürü takip etmelerinde büyük yarar vardır. Zira bu alanlarda tatminkâr bir eğitim verildiği kanaatini taşımamaktayız. Bu sebeple ilave gayret sarf etmeleri kendi çıkarlarına olacaktır.
Bu tespitlerimizin yanında, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim İşletme Fakültesinin şu hizmetlerine değinmekte yarar görüyoruz. e-Öğrenme, e-Kitap, e-Televizyon, e-Alıştırma, e-Sınav hizmetleriyle birçok üniversitenin vermediği hizmeti öğrencilerine vermektedir. Hatta kısa bir zaman önce master e- MBA programı uygulayarak ülkemizde bir ilki gerçekleştirmiştir.
Konu hakkında daha sağlıklı değerlendirmeler yapabilmek için Açıköğretim İşletme Fakültesi ders programı aşağıda verilmiştir.
Görüldüğü gibi, seçmeli ders alternatiflerinin sınırlı oluşu muhasebe dışındaki alanlarda uzmanlaşma zorluğu yaratmaktadır. Ancak bilgiye erişimde tek kaynağın üniversite ders kitapları olmadığını tekraren hatırlamakta yarar görüyoruz.
SONUÇ:
İster örgün eğitim olsun ister Açıköğretim , Lisans eğitimine Dikey Geçiş yapacak olan arkadaşların farkında olması gereken şey, bunu neden istediklerini bilmek ve bundan sonraki eğitim hayatlarından neler beklediklerini az-çok kestirebilmektir.
Teknik anlamda sınavda başarılı olabilmenin tek bir yolu olmamakla birlikte, sınav anında hızlı olmaları ve kendilerini kuvvetli gördükleri test grubundan başlamaları avantajlarına olacaktır.
Yaptığımız tespitlerin ilgilenenlere yararlı olması ümidiyle saygılarımızı sunarız.

[...] Dikey Geçiş İçin Profesörlerimizin verdiği tiyoları okudunuz mu ? O Halde Burayı İnceleyin…. [...]
çok ayrıntılı teşekkürler
benim bi sorum olacak..
ben myo makina bölümü mezunuyum bu nedenle üçüncü sınıfa geçmeden önce beni hazırlık sınıfına tabii tutuyorlar.buraya kadar ii güzel ama sorun bundan sonra başlıyo benim kaydımı hazılık sınıfına yaptılar ama benim askerik tecil tarihim geldi ocak 2009 da bitiyor, bu sebeple başvurdugum aöf bürosu bana askerlik şubesinin istediği öğrenci belgesini vermiyorlar. bu konuda bana yardımcı olabilirmsiniz.. şimdiden teşekkür ederimm
[...] Dikey Geçiş İçin Profesörlerimizin verdiği tiyoları okudunuz mu ? O Halde Burayı İnceleyin…. [...]